De Voortuin: waar de buurt samen opbloeit
Ooit was het een gewoon plantsoen. Nu groeien er fruitbomen en bloemen, en drinken buurtbewoners er samen koffie. De Voortuin in Bennekom groeide in twaalf jaar tijd uit tot een groene buurttuin. Niet alleen voor dieren, maar minstens net zo belangrijk: voor de buurt zelf.
Het idee komt van buurtbewoner en coördinator Reina Kuiper. Toen ze hier kwam wonen, viel de groenstrook van 450 m2 voor haar huis haar meteen op. ‘Ik hou van natuur en van tuineren. Alleen vond ik mijn eigen tuin erg klein!’, zegt ze lachend. Vanuit haar werk als bioloog had Reina al eerdere ervaring met groene buurtinitiatieven. ‘Toen dacht ik: dat kan ik natuurlijk ook zelf doen.’
Een enthousiaste buurt
‘Van de gemeente mochten we het stuk zelf inrichten en onderhouden, als er genoeg buurtgenoten achter het plan stonden. Dat lukte: zo’n tachtig buurtbewoners zetten hun handtekening.’ Daarna ging het snel. ‘We hebben het binnen twee maanden uit de grond gestampt. De gemeente hielp onder andere met het grondwerk, bomen en regentonnen.’ Planten kwamen overal vandaan. ‘We hebben het een en ander gekocht, maar kregen vooral veel stekjes.’
Bijen en een bakje koffie
‘De tuin is ecologisch aangelegd’, deelt Reina. ‘Zo divers mogelijk, met een combinatie van fruit, een klein beetje groente en veel bloemen.’ Ook staan er verschillende struiken. ‘Alles met één doel: we willen echt een tuin voor bijen, vlinders en vogels.’ Al dat groen staat niet op zichzelf: Reina ziet de Voortuin als een groene tussenstop tussen het Binnenveld en het bos. ‘In een buurt waar toch ook best wat betegelde tuinen zijn, is extra groen heel belangrijk als rust en fourageerplek voor vogels en insecten.’
Een extra zetje voor het groen
Tussen de bloemen groeit ook het buurtgevoel. Sinds de start zijn zo’n tien tot twaalf gezinnen betrokken bij de tuin. ‘Eens per maand duikt een groep van zes tot acht bewoners de tuin in. Dat is sowieso heel gezellig: even kletsen en koffiedrinken.’ Volgens Reina zorgt de tuin bovendien voor meer aanspraak in de buurt, bijvoorbeeld voor alleenstaanden en ouderen. ‘Zo helpt het groen niet alleen de biodiversiteit, maar brengt het ook mensen bij elkaar. En één keer per jaar wordt het nog gezelliger, wanneer we met Ede Doet-vouchers ons jaarlijkse tuinconcert organiseren.’
Ede Doet
Voor nieuwe planten, bomen en het tuinconcert zamelt de Voortuin vouchers van Ede Doet in. ‘Inwoners van gemeente Ede krijgen via Ede Doet elk jaar een voucher van €7,50 door de brievenbus. Die mogen ze doneren aan een initiatief naar keuze uit de gemeente. Wij maken dus een project aan en gaan dan de vouchers werven in onze buurt’, legt Reina uit. Met de ingezamelde vouchers kan de Voortuin vervolgens weer nieuwe plannen uitvoeren.
De aandacht die de Voortuin heeft voor biodiversiteit, leverde ook erkenning op: het initiatief won de Ede Doet-duurzaamheidsprijs. Vooral dankzij de ecologische waarde van het project en de focus op biodiversiteit en lokaal voedsel.
Zelf een groen buurtidee?
Zelf een groen buurtidee? Zoek dan eerst mensen die met je willen meedoen, tipt Reina. ‘Een goede samenwerking met je buurtbewoners is écht de basis voor het slagen op lange termijn.’ En: probeer niet alles zelf te doen. ‘Wij doen het samen. Het is belangrijk dat iedereen zich medeverantwoordelijk voelt. Zo regel ik het contact met de gemeente en de meeste Ede-Doet projecten, organiseert de buurvrouw het tuinconcert, doet een ander de financiën en beheert weer een ander de website.’
Tot slot mag je best een beetje water bij de wijn doen, vindt Reina. ‘Ik hou van een wat wildere tuin, maar andere buren zien het liever net wat netter. De oplossing? Dan mag één strookje net wat wilder en houden we de rest keurig binnen de perkjes. Zo is de Voortuin van iedereen.’